De rol van je zenuwstelsel in de liefde

Help, ik trek dit niet!
Ken je dat gevoel waarin je je zó onbegrepen voelt dat het pijn doet?

Of dat moment waarop je naar je partner (of iemand anders in je omgeving) kijkt en alleen maar frustratie en pijn ziet? Misschien hoor je woorden die te boos of juist veel te rationeel klinken voor wat er écht speelt.

En ken je dan ook dat gevoel dat je óf wilt weglopen, óf juist in woede wilt uitbarsten?
Of misschien raakt het je nauwelijks en haal je vanbinnen (of zichtbaar) je schouders op: “Zoek het maar uit.” Maar vaak leidt dat alleen maar tot méér gedoe.

De kans is groot dat jullie communiceren vanuit een overbelast zenuwstelsel. Dat klinkt zwaar, en dat is het ook. Maar omdat we wereldwijd grotendeels op deze manier met elkaar omgaan, valt het nauwelijks op.

Hoe werkt dit in de kern?
Je zenuwstelsel kent bepaalde olifantenpaadjes—automatische routes die het volgt zodra het een trigger ervaart. Die triggers zijn meestal onbewust, maar ze sturen je gedrag op een diep niveau.
Ooit, vaak in je kindertijd, heeft je zenuwstelsel deze paden gevormd om je te beschermen tegen een bepaalde dynamiek.
Bij mij bijvoorbeeld leidde dit tot een freeze/please-reactie, omdat er thuis soms heftige escalaties waren. Ik was altijd alert op dreigende spanningen en ruzies waardoor ik me probeerde onzichtbaar te maken of alles probeerde 'goed te maken'. Een onmogelijke taak natuurlijk als kind maar ik nam het gedrag mee mijn volwassen leven in en heb lang moeten werken om uit deze please-modus te komen.

Anderen ontwikkelen vanuit een (onbewust) gevoel van onveiligheid juist een fight of flight-respons. 

Voorbeelden: 
Fight: dominant, 'erboven staan', minachting, controle uitoefenen, straffen, woedend worden of zelfs escaleren. 
Flight: dingen stiekem doen, je behoeften niet meer uitspreken, vluchten in werk, hobby's of verslaving, fysiek of emotioneel het contact verbreken. 
Freeze: niet(s) meer kunnen voelen, niet meer kunnen nadenken, verwarde gedachten en/of emoties, gebrek aan energie/zin/levenslust, gevoelens van somberheid tot aan depressie.
Please: angstige en paniekere gevoelens over wat de ander doet/denkt/voelt (in reactie op jou), piekeren, alles voor willen zijn, voor de ander denken, je eigen verlangens en behoeften opgeven, gevoelens van overspanning tot burn-out.

Soms wisselen de reacties per partner/collega/leidinggevende/werknemer omdat ze iets anders in je naar boven halen. Soms lopen een aantal reacties door elkaar heen of wisselen elkaar in snel tempo af. 


Hoe dit eruitziet in relaties (en op de werkvloer), een veel voorkomend patroon:
Neem een persoon met een stevige, dominante persoonlijkheid —direct en doelgericht, iemand die de wereld bekijkt als “recht is recht.”
Zet daar een partner (of collega, baas, werknemer, familielid) tegenover die gewend is zich aan te passen—iemand die meer denkt in flexibiliteit en harmonie.
Beiden zijn ingesteld op zelfbescherming, maar vanuit tegengestelde kanten van het spectrum.
Gaat alles goed en is er weinig stress? Dan blijft hun zenuwstelsel kalm. Ze kunnen elkaar liefde, plezier en waardering geven, zowel privé als zakelijk.

Maar…

Zodra er stress of een trigger komt—bijvoorbeeld omdat één van hen zich niet gezien of gehoord voelt—dan slaat het zenuwstelsel op alarm. Het schiet in een van de vier bekende reacties: fight, flight, freeze of please.
En als de ander niet stevig in zijn vel zit door de ontregelde reactie van de ander? Dan reageert die óók vanuit een traumareactie.

Want een getriggerd zenuwstelsel voelt zich onveilig en zal er alles aan doen zich weer veilig te voelen maar creëert onbewust en onbedoeld méér onveiligheid voor zichzelf en de ander. 
Zélfs als je bijvoorbeeld iemand bent die vecht (kan ook intellectueel je gelijk halen zijn of macht inzetten om je zin te krijgen) of juist vlucht (letterlijk door een relatie te verbreken of vanbinnen een middelvinger op te steken naar de ander) beschadig je jouw eigen zenuwstelsel. Wat je patroon of strategie ook is; je wil (onbewust) de pijn vermijden van wérkelijk voelen wat er te voelen is zodat je niet wérkelijke kwetsbaarheid hoeft aan te gaan.

Een deel van jouw zenuwstelsel wil je dus beschermen tegen de pijn maar creëert onbewust en onbedoeld méér pijn. 

Wat triggert het zenuwstelsel?

Grote triggers zijn bijvoorbeeld:

  •  Verschillen in opvoeding of leiderschapsstijl
  •  Een samengesteld gezin
  •  Afwijkende behoeften in intimiteit en seksualiteit
  •  Vertrouwensbreuken
  •  Grote beslissingen of veranderingen
  •  De transitie van verliefdheid naar diepe liefde
  •  Persoonlijke groei die niet synchroon loopt
  • In zo’n moment, als er onvoldoende sprake is van vertrouwen in elkaar, voelt het zenuwstelsel zich zó bedreigd dat het de ander als het probleem ziet. Of jij ziet jezelf als het probleem. 
  • Je denkvermogen helpt daarbij door allerlei redenen op te sommen waarom:
  •  De ander het gevaar is (meestal bij mensen met een meer dominante structuur).
  •  Jij het gevaar bent (meestal bij mensen die meer geneigd zijn tot please-gedrag), waardoor je harder gaat werken om de ander te kalmeren.

.
Maar… een ontregeld zenuwstelsel kan nooit de waarheid voelen, zien of horen—laat staan liefdevol en volwassen reageren, naar jezelf én de ander.
Wanneer jij, de ander of jullie beiden in overleefstand zitten, ontstaat er verwijdering, eenzaamheid en nóg meer onbegrip. Hoeveel je ook uitlegt of leuke dingen probeert te doen, het teamgevoel verdwijnt.

En dat gebeurt in élke relatie weleens. Geen paniek.
De echte vraag is: Kunnen jullie weer diep herstellen?
Want als de overleefmodus te vaak of te lang aanhoudt, raakt de rek eruit.


De verborgen parel

Opvallend genoeg kan een terugkerend pijnpatroon een schat zijn—niet alleen voor je relatie, maar vooral voor jezelf.

Als je bereid bent écht te onderzoeken wat er speelt, opent zich een wereld van liefde, vrijheid, wijsheid en innerlijke competentie.

Hoe?
Jouw zenuwstelsel is niet je vijand, maar je toegangspoort.
Het draagt verborgen vermogens in zich, maar raakt op cruciale momenten geblokkeerd. Door bewust uit je olifantenpaadje te stappen, ontdek je parels van kracht en liefde waarvan je niet wist dat je ze bezat.
Dit geldt voor iedereen. Niemand uitgezonderd.

Daarom kan een stevige relatiecrisis, een zakelijk conflict of zelfs een relatiebreuk de deur openen naar deze nieuwe vermogens.
In oude tradities noemen ze dit vaak het sterven van het ego: je moet even door diepe pijn heen, omdat je niet langer kunt (of wilt) vasthouden aan oude patronen.

En precies dáár tref je je ware potentieel:
Liefde. Wijsheid. Vreugde.

Jouw zenuwstelsel is geen obstakel, maar een schatkaart—mits je haar leert lezen en gebruiken.

Tot slot

Dus, als je nu midden in zo’n moment zit: adem.
Weet dat je niet gek bent, dat je niet alleen bent en dat er een uitweg is.

Niet door harder te vechten, niet door meer uit te leggen, maar door de taal van je zenuwstelsel te leren spreken.

Daar ligt de sleutel tot diepere liefde, rust en verbinding.
Met jezelf.
Met de ander.
Met het leven





Wil je vrijblijvend en discreet van gedachten wisselen? Laat het me weten dan vinden we een moment. 

Stefanie: 0615052574 of [email protected] 

Stefanie Hofmeester

Schrijf ons direct via WhatsApp

Chatten via WhatsApp